Cả nước Việt Nam ngập chất thải
May 28, 2004 3:08:34 PM -

HÀ NỘI 26-05 (TH).- “80% bệnh tật do thiếu nước sạch và ô nhiễm môi trường. Tài nguyên nước đang bị ô nhiễm do tập quán làm cầu tiêu trên sông rạch, đi tiêu bừa băi và nuôi cá bằng phân người...”

Bản tin của báo điện tử VNNet ngày 26 Tháng Năm 2004 mở đầu như vậy khi thuật lại cuộc hội thảo ở Hà Nội ngày 25 Tháng Năm 2004 về Vai tṛ của Hội Nông Dân Việt Nam tham gia chương tŕnh nước sạch và bảo vệ môi trường nông thôn.”

Ở các thành phố lớn th́ các xí nghiệp lớn nhỏ xả rác và các loại chất thải độc hại ra hệ thống sông rạch, thay v́ phải lọc như luật lệ đ̣i hỏi. Nông thôn không có các xí nghiệp kỹ nghệ nhưng dân chúng cũng lại xả rác và phóng uế bừa băi mà tất cả đều cho xuống nước, nếu chỗ cư trú của họ gần sông rạch hay ao hồ.

“Chúng ta đang phải đối mặt với vấn đề môi trường nghiêm trọng.” Tờ báo trên thuật lại lời các người tham dự cuộc hội thảo làgiơí quan chức nhà nước nói như vậy.

Hàng trăm xí nghiệp công nghệ nằm trong nội ô Sài G̣n thải khí độc vào không khí, chất độc vào sông ng̣i nhận được lệnh phải dời ra các khu vực ngoại thành và phải có hệ thống lọc nước thải, khí thải để bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, t́nh trạng này không được chấp hành.

Khí thải của nhà máy sản xuất xi măng ở Hải Dương gây nguy hại sức khỏe cho 50,000 dân địa phương, nước thải của nhà máy bia ở B́nh Dương gây ô nhiễm môi trường bị cả ngàn dân chúng biểu t́nh, cá chết nổi trắng sông Bàu Giang ở Quảng Ngăi, cá chết trắng trên sông La Ngà, sông Sài G̣n v́ nước thải độc hại. Đó chỉ là một số h́nh ảnh tiêu biểu của môi trường sống ở việt Nam mà dân chúng cả nước đang phải đối diện hàng ngày.

“Gần như tất cả các xí nghiệp vừa và nhỏ ở khu vực Sài G̣n gồm khoảng 30,000 cơ sở chưa có hệ thống xử lư nước thải.” Báo Thanh Niên ngày 10 Tháng Tư 2004 thuật lại lời Tiến Sĩ Phạm Minh Tân - Phó Giám Đốc Sở Khoa Học Công Nghệ Và Môi Trường Sài G̣n, nóitrong một cuộc hội thảo khoa học tổ chứcở Sài G̣n.

“T́nh trạng ô nhiễm ở các khu vực công nghiệp B́nh Chiểu, Tân B́nh, Sài G̣n, G̣ Dầu, Biên Ḥa 1 ở tỉnh Đồng Nai v.v... đă được cảnh báo từ lâu nhưng không được cải thiện. Nước hóa chất độc hại, chất thải rắn và khói độc từ các ngành xi mạ, dệt nhuộm, giày da, chế biến thực phẩm v.v... đều không được lưu trữ theo đúng tiêu chuẩn”. Tờ Thanh Niên thuật lại như vậy.

Ngày 9 Tháng Sáu 2003, hàng trăm gia đ́nh ở Quận G̣ Vấp đă biểu t́nh chống một nhà máy hóa chất Quận Tân B́nh thải khí độc hại làm họ ói mửa. Ngay cả nhân công làm việc ở nhà máy này cũng phải bỏ chạy v́ chính họ cũng ói mửa không chịu đựng nổi.

Cuộc hội thảo môi trường vệ sinh nông thôn tổ chức ở Hà Nội nêu ra cho đến cuối năm 2003, chỉ có 34.7 triệu người trên tổng số 63.9 triệu người cư ngụ ở nông thôn là “được cấp nước sạch”. Một số tổ chức quốc tế, các tổ chức từ thiện của người Việt ở nước ngoài đă cung cấp tiền bạc để dân chúng nông thôn Việt Nam nhiều nơi thiết lập giếng bơm nước sạch.

Trong khi đó, cũng theo cuộc hội thảo này, có đến 40% đến 50% các mẫu thực phẩm khi kiểm tra cho thấy không đủ tiêu chuẩn vệ sinh. C̣n các hàng ăn uống th́ “đạt vệ sinh không quá 20%”.

Nhà nước CSVN trong cuộc hội thảo nh́n nhận rằng “Phần lớn các tỉnh thành phố chưa có qui hoạch băi chôn lấp chất thải đúng qui cách, chất thải có hại từ sản xuất công nghiệp, từ các bệnh viện và chất thải sinh hoạt được chôn lấp chung gây ô nhiễm môi trường nặng nề trong đất, nước và không khí.”

Theo các con số nêu ra trong cuộc hội thảo, đến nay, chỉ có khoảng 41% các hộ nông thôn là “có hố xí hợp vệ sinh”, và tỉ lệ số hộ nông thôn có chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh đạt 37%.

Chính v́ vậy “sức khỏe người lao động công nghiệp và nông nghiệp do điều kiện sản xuất ô nhiễm, công nghệ lạc hậu cũng rất bức xúc.” (T.N.)

 

 

 

'Làng'' cá sấu đang lao đao

 29/05/2004 (GMT+7)

Lần đầu tiên các trang trại và hàng ngàn hộ nông dân nuôi cá sấu ở vùng Nam bộ phải sống trong cảnh phập phồng âu lo bởi giá cá sấu đang tụt giảm một cách thảm hại...

 

Chưa kịp mừng đă vội lo!

 

“Nghề nuôi cá sấu đang phát triển nhanh” - đó là lời nhận xét của không ít chủ trang trại cá sấu tại TP.HCM và ĐBSCL mà chúng tôi gặp. Chỉ tính riêng địa bàn TP.HCM đă có tới trên 35.000 con cá sấu được nuôi trong nhiều trang trại, điển h́nh là trại cá sấu Hoa Cà (phường Thạnh Lộc Q.12), trại Tồn Phát huyện Củ Chi; Suối Tiên, Công ty Forimex (Thủ Đức)… Ở ĐBSCL, trại cá sấu lớn nhất là trang trại Bà Đang (Long Xuyên - An Giang) nuôi trên 10.000 con, đó là chưa kể hàng ngàn nông dân nuôi cả chục ngàn con cá sấu rải rác trong các “trang trại” gia đ́nh.

Ông Tôn Thất Hưng (chủ trại cá sấu Hoa Cà) trong một lần tṛ chuyện với PV VietNamNet cho biết giá 1kg thịt cá sấu (tại thời điểm tháng 4/2004) lên tới 160.000-180.000 đ/kg mà không đủ cung cấp... Chi phí nuôi một con cá sấu khoảng 70-80.000 đồng/kg thịt, sau 3 năm nuôi, 1 con cá sấu cho lời hơn 10 triệu, khoảng 25-30 %/năm.

Thế nhưng tính tới thời điểm này, người nuôi cá sấu đang lao đao v́ giá thịt cá sấu đột ngột “xuống dốc” một cách thảm hại. Vẫn theo ông Tôn Thất Hưng, giá thịt cá sấu hiện chỉ c̣n 115.000 -120.000 đồng/kg. Ông Hưng nói: “Đây là giá các chủ trại bao tiêu cho nông dân, thực tế nông dân vẫn có lời (dù chỉ bằng 1/3 so với trước đây) nhưng các chủ trại nuôi lại khốn đốn. Không mua th́ mất tín, mà mua th́ lỗ bởi chi phí vận chuyển rất tốn kém…”.

 

“Giá ảo” v́ bị ép giá và “ngăn sông cấm chợ” của các “đầu nậu”?

 

Với hơn 90% trang trại nuôi cá sấu xuất thịt qua tiểu ngạch sang Trung Quốc, mức độ ảnh hưởng của thị trường này là không nhỏ! Người Trung Quốc với quan niệm ăn thịt cá sấu sẽ lọc máu độc, bồi bổ sức khỏe, tăng sinh lực… nên hút hàng là tất yếu.

Tuy nhiên điều trái ngược lại diễn ra, trong lúc giá thịt cá sấu ở Việt Nam xuống thấp th́ ngược lại tại Trung Quốc: cung vẫn không đủ đáp ứng cầu (?). Cá sấu sống nguyên con vẫn hút hàng mạnh, giá lại cao. Cá lớn cỡ 15 kg/con mua tại Việt Nam đem sang Trung Quốc bán có giá tới khoảng 300.000 đồng/kg. 

 

Theo các chủ trang trại, giá thịt cá sấu trên thị trường hiện nay thực tế là “giá ảo” v́ bị thao túng bởi một số “đầu nậu”. Số người này thâu tóm gần như toàn bộ hệ thống cung - cầu mặt hàng thịt cá sấu tại Việt Nam. Đầu mối chính của những “đường dây” này nằm ở các tỉnh biên giới Lạng Sơn, Móng Cái, án ngữ đường xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc.

Các đầu nậu có hệ thống chân rết khá rộng nằm ở các tỉnh “trọng điểm” có nghề nuôi cá sấu và thu gom hàng theo phương thức “ép giá” và “ngăn sông cấm chợ” (!?). Người nuôi không bán cho đầu nậu th́ không thể bán được cho ai trừ cách… tự tiêu thụ!

Đă có nhiều lần chủ trại, giới buôn biên giới có máu mặt muốn xâm nhập vào thị trường chính mà không thể nào “lách” được. Điển h́nh một chủ trại  ở ĐBSCL vừa “đánh tiếng” chở hàng sang Trung Quốc, lập tức nhận được hàng loạt lời đe dọa đầy chất “xă hội đen”. Giới nuôi cá sấu c̣n truyền nhau thông tin, mới đây, một tay lái buôn từng “vào sinh ra tử” vừa vào cuộc buôn cá sấu, tính cạnh tranh với đường dây của “trùm” nên khi chở 1 xe cá sấu sống đến biên giới đă bị ách lại, “hăm” vài ngày cho... cá chết, thiệt hại hàng chục triệu đồng!

 

Rất cần trợ giúp t́m đầu ra cho cá sấu

 

Hàng ngàn con người bị thao túng, bị ép giá một cách bất hợp lư như vậy, liệu nghề mới mẻ, nhiều triển vọng này có bị chết yểu? Theo nhiều chủ trang trại, điểm dở nhất hiện nay là t́nh trạng kinh doanh xé lẻ, thiếu tập trung, thiếu hiệp hội… của trang trại và người nuôi cá sấu.

Để khắc phục, người nuôi cần “bắt tay” với nhau nhằm t́m đầu ra vững chắc cho mặt hàng này. Bởi lẽ, không chỉ xuất thịt cá sấu như hiện nay mà có thể mở thêm nghề chế biến da cá sấu, sản xuất các sản phẩm như: túi xách, dây lưng, thú nhồi... với mức lợi nhuận có khi lên tới 200% (mô h́nh liên kết thành làng cá sấu theo kiểu trại cá sấu Hoa Cà đang áp dụng). Ngoài ra, nông dân và chủ trại cũng mong Nhà nước, các cơ quan xúc tiến thương mại làm cầu nối để họ t́m đến các thị trường lớn như Pháp, Mỹ… bởi lâu nay, người nuôi hoàn toàn lệ thuộc vào hệ thống trung gian.

 

Hoài Nguyễn – Lê Cường