Rừng tràm U Minh Hạ đang bị xóa sổ

Khu rừng tràm và hệ sinh thái ngập nước độc đáo nhất thế giới này đang biến thành rừng trồng keo lai. Cả ngàn hecta rừng tràm ngày đêm bị con người... đốn hạ, san bằng.

Tại lâm phần giáp ranh giữa rừng đặc dụng Vồ Dơi và khu rừng kinh tế của Lâm ngư trường U Minh 3, khoảng rừng rộng chừng 1.500 ha với màu xanh của cây tràm non bạt ngàn đang trở thành “một công trình lớn”. Bởi ban giám thị trại giam K1 - Cái Tàu đã quyết định xới từng tấc đất, gốc tràm lên. Đi dưới những dòng kênh, nhìn lên trên, những thân tràm còn tươi non chất thành đống.

Hiện đã có 1.000 ha rừng cây keo lai đã được triển khai trồng trong khu vực trại giam. Không chỉ thế, khu vực này đã được “duyệt phá” đến 1.500 ha tràm để trồng cây keo. Toàn bộ khu rừng tràm tái sinh và rừng tràm cao sản mới trồng đã bị triệt hạ, vùi lấp dưới lớp bùn đất vừa đào lên.

Thời gian qua, UBND tỉnh đã cho phép Công ty cổ phần Đồng Nai thuê đất thực hiện dự án trồng cây keo lai trên đất rừng tràm U Minh Hạ làm nguyên liệu giấy và chế biến xuất khẩu, tại Lâm ngư trường Trần Văn Thời và Lâm ngư trường U Minh 3 với tổng diện tích 2.946 ha. Hiện khu vực trại giam K1 đang được Công ty cổ phần Đồng Nai ươm khoảng 500.000 cây và theo kế hoạch vườn ươm sẽ mở rộng 5 ha mới có thể đáp ứng nhu cầu giống cho việc đang “hạ sát” rừng tràm U Minh Hạ.

Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Cà Mau lý giải, việc trồng cây keo lai thế cây tràm là chính sách thu hút đầu tư của tỉnh. Cây keo lai cũng là một cây công nghiệp, trồng loại cây này cũng là một hình thức đa dạng hóa cây, con và nhà đầu tư cũng hứa sau này sẽ xây dựng một nhà máy chế biến nguyên liệu giấy ở Cà Mau. Song ông Ngô Chí Dũng, Giám đốc Sở ưu tư: “Nếu cây tràm không có tính hiệu quả cao thì có cây khác thay thế, nhưng phải tính toán một cách toàn diện. Nếu trồng cây keo lai mà đào bới kiểu này thì nơi đây sẽ thải ra một lượng phèn cực lớn cho cả khu vực, ảnh hưởng đến cả vùng nông nghiệp lúa - cá".

Về mặt môi trường, ông Lý Nhạn, Phó giám đốc Sở Tài nguyên - môi trường tỉnh này, cho biết: “Chúng tôi không nhận được báo cáo đánh giá tác động môi trường khi các đối tác đang thi công phần đào mương lên liếp để trồng cây keo lai”. Theo ông Nhạn, phải đánh giá hiệu quả nhiều mặt của dự án này: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và tác động môi trường sinh thái. Việc chưa có đánh giá tác động môi trường cụ thể, khoa học nhưng vẫn làm thì rất nguy hiểm.

Hiện nay khu vực rừng tái sinh, rừng tràm cao sản, xạ hạt với nhiều độ tuổi khác nhau rộng chừng 2.900 ha của Lâm ngư trường U Minh 3, Trần Văn Thời đã được cắm mốc để triển khai trồng cây keo lai theo quyết định của UBND tỉnh. Một cán bộ của Lâm ngư trường U Minh 3 than thở: “Nếu tính giá trị tối thiểu 10 triệu đồng/ha rừng tràm thì chúng tôi mất trắng gần 200 tỉ đồng trên diện tích khoảng hơn 2.000ha. Trong khi đó chúng tôi chỉ được bồi thường chưa tới 1,5 tỉ đồng. Không chỉ thế, trên 20 nhân viên gắn bó với rừng hàng chục năm cũng phải mất việc”.

Ngoài diện tích rừng đang cày xới, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Quốc Việt đã thông báo chấp nhận cho thuê 5.000 ha rừng và điều chỉnh thêm 20.000 ha để trồng cây keo lai. Như vậy, diện tích cây keo lai chiếm một nửa diện tích rừng tràm U Minh Hạ.

Sở Nông nghiệp và phát triển nông thông Cà Mau cho biết lâm phần rừng tràm U Minh Hạ hiện nay còn khoảng 56.000ha, trong đó chỉ có 35.000 ha rừng, tập trung nhiều nhất ở huyện U Minh. Rừng U Minh hiện có 250 loài thực vật, 185 loài chim, 24 loài thú, 18 loài bò sát, 8 loài dơi, 208 loại côn trùng và 34 loài thủy sản còn tồn tại ở rừng U Minh Hạ. Trong đó có nhiều loại quí hiếm được ghi trong sách đỏ cần được bảo vệ.