Rái cá ở vườn quốc gia U Minh Thượng bị đe dọa

Theo những nghiên cứu mới nhất, loài động vật này đang bị đe dọa nghiêm trọng, có nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn do người dân ven rừng tràm U Minh.

Rái cá được chọn là biểu tượng của Vườn quốc gia U Minh Thượng. Theo tiến sĩ Nguyễn Xuân Đặng thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, U Minh Thượng có 2 loài rái cá: rái cá vuốt bé (rái cá cùi) với khoảng 100-120 con và rái cá lông mũi (rái cá móng) c̣n từ 150-200 con. Cả hai loài này đều quư hiếm, có nguy cơ diệt vong và đă được ghi vào Sách đỏ của thế giới. Rái cá lông mũi từng phân bố ở Thừa Thiên Huế, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau, nhưng hiện nay chỉ được ghi nhận ở rừng U Minh, tập trung chủ yếu tại VQG U Minh Thượng.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, do rái cá không ăn cá trong rừng mà lại ra ngoài xâm nhập vào các đ́a, các vuông nuôi cá của dân vùng đệm để kiếm ăn, nên đă xung đột với người dân. Để bảo vệ cá nuôi, nông dân đặt bẫy, bắt và dùng chó tiêu diệt rái cá.

Điển h́nh như ngày 4/2 vừa qua, anh Phạm Văn Dũng ở kinh 8 đặt bẫy bắt được một con rái cá lông mũi và mang ra Kiểm lâm để đ̣i VQG U Minh Thượng bồi thường thiệt hại. Anh Dũng cho biết năm 2002 gia đ́nh anh đă thả vào vuông trên 3.400 con cá tra, nhưng đến tháng 2/2002 thu hoạch chỉ được gần 100 con, thất thu gần chục triệu đồng. Gia đ́nh ông Đặng Văn Hạnh, Trần Phước Hải ở kinh 8 cũng bị thiệt hại 100% (khoảng 10 triệu đồng) và không dám nuôi cá nữa. Nhiều hộ gia đ́nh khác cũng đành bỏ hoang các ao cá, đồng thời đặt bẫy, dùng chó để săn bắt rái cá.

Theo các nhà nghiên cứu, sau vụ cháy rừng kinh hoàng năm 2002, số lượng cá giảm, nên rái cá muốn tồn tại được buộc phải ra ngoài cướp thức ăn của dân. Cho tới nay, khoảng 10 con rái cá đă bị bắt, bị thương, trong khi việc săn bắn này vẫn tiếp tục xảy ra. Theo tiến sĩ Đặng, nếu không có những biện pháp tích cực th́ khó mà bảo vệ cho chúng.

Phát hiện c̣ quăm lớn ở Việt Nam

Hai nhà khoa học thuộc Tổ chức Birdlife đă t́m thấy 2 con c̣ quăm lớn và quan sát chúng trong nhiều giờ tại khu đất ngập nước giữa Vườn quốc gia Yok Đôn. Loài chim này được xếp vào danh mục cực kỳ nguy cấp của châu Á.

Ông Jonnathan Eames và ông Hà Quư Huỳnh đă t́m thấy chúng trong quá tŕnh thực hiện dự án tạo dựng các khu bảo vệ nhằm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên ở vườn quốc gia này. Hai con c̣ quăm sau đó đă bay về phía biên giới Việt Nam - Campuchia.

C̣ quăm (Pseudibis gigantea) thuộc họ hạc có bộ lông màu nâu, mỗi lông đều có vệt thẫm đen ở giữa, lông đuôi và cánh hơi phớt xanh, mỏ nâu, sừng chân tím đỏ, chủ yếu sống ở vùng rừng thưa, gần nơi śnh lầy hồ nước. Loài chim này trên thế giới chỉ c̣n khoảng 500 cá thể, chủ yếu cư trú ở vùng hạ Lào và bắc Campuchia. Tại Việt Nam, sau khi được phát hiện tại B́nh Phước vào năm 1932, loài chim này được xem là đă tuyệt diệt.