Nước
mặn tràn vào đồng bằng sông Cửu Long
Trạm
quan trắc trên sông Tiền đo độ mặn tại
Tân Thành là 18,52 mg/l, tại Gia Thuận
(trên sông Xoài Rạp - Gò Công Đông) 13,1 mg/l, trong khi
độ mặn cho phép chỉ từ 0,5 mg đến 1
mg/l. Tại các tỉnh Tiền Giang, Bến Tre nước
mặn theo gió chướng lấn sâu vào nội đồng
30-40 km.
Ông
Nguyễn Thiện Pháp, Chi cục phó Chi cục Thủy
lợi Tiền Giang, cho biết hiện vùng ngọt hóa bán
đảo Gò Công đang rất khan hiếm nước cho
sản xuất nông nghiệp lẫn sinh hoạt. 29.000 ha lúa đông xuân sắp thu hoạch không có
nước tưới, 300 ha lúa ở Tân Thành, Bình Đông,
Bình Xuân (Gò Công Đông) chết trắng do nhiễm mặn.
Nước ngọt phục vụ sinh hoạt ở
vùng Gò Công đang đắt như tôm tươi. Mỗi ngày hàng đoàn xe, tàu ghe trọng tải lớn chở
nước ngọt đi bán khắp nơi nhưng cung
vẫn không đủ cầu. Hiện tại, trên vùng
ngọt hóa Gò Công, nước ngọt sinh hoạt
được bán với giá 5.000 đồng/m3 trên
đất liền, trong khi ở khu vực 5 xã thuộc cù
lao Lợi Quan trên sông Tiền giá nước đã vọt
lên 37.000-40.000 đồng/m3.
Ngày 13/3,
UBND tỉnh Tiền Giang đồng ý cấp 33,7 triệu
đồng từ nguồn kinh phí phòng chống lụt bão
và giảm nhẹ thiên tai năm 2003 để mua 2.000 m3
nước sinh hoạt cấp miễn phí cho các hộ
nghèo, hộ chính sách của các xã cù lao thuộc hai huyện
Gò Công Đông và Gò Công Tây. UBND tỉnh giao Sở NN&PTNT
phối hợp Bộ chỉ huy Quân sự sử dụng
tàu chuyên dùng của quân đội vận chuyển
nước sinh hoạt sang các xã cù lao
để phân phối cho dân.
Ở Bến Tre, toàn bộ các cống lấy
nước ngọt trên các sông Tiền, Ba Lai, Hàm Luông cách
biển hơn 30 km đều phải đóng kín vì độ mặn đo
được quá ngưỡng cho phép 1 mg/l. Ông Hồ
Ngọc Hậu, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty Xây
dựng và Khai thác công trình thủy nông tỉnh, cho biết
nếu xâm nhập mặn kéo dài đến tháng 4 thì tình hình
nước sinh hoạt ở ngay cả thị xã Bến
Tre sẽ cũng rất khó khăn.
Tại An Giang, nhiều
tuyến kinh mương ở Châu Thành, Châu Đốc, Tân
Châu, Phú Tân, Chợ Mới... đều cạn khô
nước. Nắng hạn đã đẩy 40.000 ha lúa vụ
2 của tỉnh này vào thế nguy ngập vì không đủ
nước tưới. Theo ông Vương Hữu
Tiếng, cán bộ Chi cục thủy lợi An Giang, tình
trạng khô hạn xảy ra trên diện rộng có nguyên
nhân do hàng trăm tuyến kinh bị bồi lắng qua ba
mùa lũ lớn.
Để
đối phó với tình hình, Chi cục Thủy lợi An
Giang đã kiến nghị phải khẩn cấp nạo
vét 62 tuyến kinh cấp 2-3 dài hơn 400 km đang bị bồi
lắng nghiêm trọng với kinh phí hơn 11 tỉ
đồng, nhưng như vậy cũng chỉ có thể
cung cấp nước cho khoảng 22.800 ha. Riêng các vùng
thiếu nước sinh hoạt trầm trọng như Tri
Tôn, Tịnh Biên, các ngành chức năng dự kiến
sẽ phải tổ chức những xe
cấp nước lưu động.
Hạn
hán ngày càng lan rộng và gay gắt
Theo
Cục quản lý nước và công trình thuỷ lợi
(Bộ NN&PTNT), hạn hán và thiếu nước đã lan rộng ra nhiều tỉnh
Tại Tây Nguyên, mực nước ở các trạm
thuỷ văn đều thấp hơn mức trung bình
của nhiều năm 10-25% trên các sông suối lớn;
30-70% trên các sông suối nhỏ. Nước các hồ chứa cũng
giảm nhanh xuống dưới mực nước dâng
bình thường từ 3 đến 10 m. Cá biệt hồ Y
A Rung (Gia Lai), Krông Búc Hạ (Đăk Lăk) đã
xuống dưới mực nước chết.
Đến hôm nay, tại 2 tỉnh Gia Lai, Đăk
Lăk có hơn 5.700 ha lúa bị hạn, trong đó 1.130 ha
sẽ mất trắng. Diện tích cà phê bị khát nước
đã tăng nhanh chóng. Nếu như đầu tháng 3,
Đăk Lăk có 17.000 ha cà phê
khô hạn thì nay đã tăng lên 32.660 ha, Gia Lai có 980 ha. Ngoài ra, còn khoảng 1.200 ha rau màu cùng 50 ha tiêu
cũng đang trong tình trạng chết khô. Theo Sở
NN&PTNT tỉnh Đăk Lăk, nếu từ nay
đến giữa tháng 4, thời tiết tiếp tục
không mưa thì diện tích cây trồng bị hạn hán
sẽ tăng lên, trong đó lúa đông xuân là 2.740 ha, cà phê
12.800 ha, rau màu 290 ha.
Tại
các tỉnh Nam Trung Bộ, từ đầu tháng 3
đến nay hầu như không có mưa, nền nhiệt
cao hơn trung bình nhiều năm 1-2 độ C. Do nhu
cầu tưới tiêu lớn nên dung tích các hồ chứa
giảm nhanh như hồ Sông Quao (Bình Thuận) hiện
chỉ còn 21,3 triệu m3 nước,
trong khi dung tích thiết kế là 73 triệu m3. Hồ
Suối Trầu (Khánh Hoà) lượng nước hiện
chỉ còn 4,8 triệu m3, trong khi dung tích
thiết kế là 14,4 triệu m3. Chỉ tính
hai tỉnh Ninh Thuận, Phú Yên đã có 630 ha lúa đông xuân
đang bị hạn.
Tại các tỉnh Nam Bộ và Đồng bằng sông
Cửu Long tuy không hạn gay gắt như khu vực Tây
Nguyên, nhưng lại đang phải gánh chịu nạn xâm
nhập mặn. Ở các vùng cửa sông Tiền, ranh giới
mặn 4 phần nghìn đã vào sâu trong đất liền
khoảng 30-40 km. Riêng tỉnh Đồng Nai có 270 ha lúa và 60
ha ngô đang khát nước. Địa
phương này đã tích cực bơm nước
tưới nên cứu được 267 ha lúa và 30 ha ngô,
số còn lại đành để mất trắng. Tỉnh Tiền Giang có 512 ha lúa đông xuân đang
bị hạn và nhiễm mặn, trong đó 192 ha mất
trắng.
Trước tình hình hạn hán gia tăng, Cục
quản lý nước và công trình thuỷ lợi đã yêu
cầu các địa phương tiếp tục bơm
nước chống hạn, nạo vét kênh mương. Những vùng
có công trình thuỷ lợi cần ưu tiên cấp
nước sinh hoạt cho dân và nước uống cho gia
súc. Vùng không có công trình thuỷ lợi phải có
biện pháp dùng xe chở nước sinh
hoạt.
Theo Trung tâm quốc gia dự báo khí tượng
thuỷ văn, từ nay đến giữa tháng 4, các
tỉnh Tây Nguyên và từ Nam Trung Bộ trở vào thời
tiết tiếp tục nắng nóng, có mưa nhưng không
đáng kể. Lượng dòng chảy trên sông suối
đến giữa tháng 4 có khả năng nhỏ hơn
trung bình nhiều năm khoảng 20-30%. Ở
Tây Nguyên, mực nước sông tiếp tục xuống,
dòng chảy trên các suối nhỏ thiếu hụt
khoảng 25-30%, có nơi tới 40-50%. Ở
Nam Bộ, mực nước tại các cửa sông
xuống thấp và chịu ảnh hưởng mạnh
của thủy triều. Cuối tháng 3,
đầu tháng 4, nước mặn xâm nhập mạnh vào
vùng cửa sông và ven biển.