Chợ của lữ khách

Quế Phương
Rừng tràm Gáo Giồng có khoảng 1.400ha. Từ ngày xẻ kênh trồng tràm,  chim chóc, muông thú về đây khá đông. Giám đốc rừng tràm mua mấy cặp khỉ về thả vô rừng, nay cả bầy có vài chục con. Huyện uỷ Cao Lãnh nuôi một con trăn gấm, thấy cảnh "cá chậu chim lồng" không đành bèn thả trăn vô rừng. Thỉnh thoảng trăn bơi qua sông, dài 4-5 thước, dân địa phương đoán trăn gấm nặng không dưới 100 ký. Hiện thời, nhan điển, một loài chim ghi trong sách đỏ về rừng... càng nhiều chim muông thì khu Gáo Giồng dễ trở thành điểm du lịch sinh thái lý thú.

Ngày 3.7.2003, tại thị xã Cao Lãnh (Đồng Tháp) Câu lạc bộ Nguyên và Giám đốc Du lịch 12 tỉnh ĐBSCL (Mekong Delta Tourist Club) đã chính thức ra mắt để cổ vũ dịch vụ du lịch để phát triển theo dạng vừa phát huy nét riêng vừa kết nối du lịch trong khu vực ĐBSCL với các tỉnh thành khác trong cả nước và quốc tế. Tháng 9 năm ngoái, điểm du lịch sinh thái ở Thới sơn ( Tiền Giang) chứng minh rằng du lịch gắn với bảo vệ sinh thái hoàn toàn có triển vọng. Sau SARS , dịch vụ du lịch đang phục hồi. Hiện nay, Đồng Tháp có 8 điểm du lịch: Xẻo Quít, Gáo Giồng (huyện Cao Lãnh), Lăng Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, Bảo tàng Đồng Tháp (thị xã Cao Lãnh), vườn Hồng (Sa Đéc), Di tích Gò Tháp (huyện Tháp Mười) và khu bảo tồn vườn chim quốc gia Tam Nông. Ơ các nơi khác trong vùng này còn nhiều khu du lịch nữa, mỗi nơi có nét riêng. Song điểm chung nhất là sản phẩm làng nghề ở những điểm này rất được khách hàng ưa chuộng. Tại sao không xem đó là chợ của lữ khách để thu hút mọi sản vật phong phú của đồng bằng về các điểm này?

Đa dạng hoá sản phẩm vẫn chưa đủ...

Lê Thanh Nguyên
Chuyện thăng trầm của cây dừa ở Bến Tre suốt mấy chục năm qua cứ râm ran. Diện tích cây dừa ở đây tương đương với diện tích cây ăn trái khác trong toàn tỉnh. Nhưng một vài năm gần đây , kim ngạch xuất khẩu hàng năm của các sản phẩm từ cây dừa chiếm hơn phân nửa số kim ngạch xuất khẩu của cả tỉnh. Từ chỉ có một loại sản phẩm hàng hoá duy nhất là dầu dừa bấp bênh, giờ đã có đến  10 mặt hàng có giá trị xuất khẩu: Vỏ dừa đánh tơi thành chỉ để bện các loại dây thừng, lưới bảo vệ bờ biển; mụn dừa còn lại của khâu sản xuất chỉ xơ dừa được tận dụng phục hồi các đồi trọc; cơm, cái và nước dừa sản xuất thực phẩm, rồi thân dừa dùng làm hàng thủ công mỹ nghệ...Chính việc đa dạng hoá sản phẩm này đã giúp Bến Tre vượt qua được thử thách cam go nhất để bảo vệ sự sống còn của loại cây đặc sản truyền thống, gắn bó nhiều thế kỷ trên đất cù lao này.

"Có những lúc, cây dừa bị ăn tươi nuốt sống", đó là ý kiến của giới am hiểu khi mô tả về những bước thăng trầm của cây dừa nơi đất cù lao này. Nghĩa là có thời kỳ, cây dừa chỉ trông cậy vào một sản phẩm duy nhất là chế biến thành dầu thực vật. Gặp thời thị trường, dầu dừa thất điên bát đảo với dầu cọ của Malaysia, Srilanca... Bây giờ, tuy thu nhập từ dừa  đã có bước nhảy vọt , nhưng công bằng mà nói, nguồn lợi mà dừa mang đến hiện nay vẫn chưa phát huy hết giá trị thật sự của nó. Bến Tre đang triển khai nhiều chương trình lớn đầu tư cho phát triển trồng dừa và chế biến các sản phẩm từ dừa. Ngoài việc tập trung nghiên cứu và khuyến khích xen canh rau màu và thuỷ sản trong vườn dừa tạo thêm thu nhập cho nông dân, còn đẩy mạnh các chương trình đầu tư cải tiến công nghệ sản xuất chỉ xơ dừa, liên doanh xây dựng nhà máy chế biến dừa thuộc đẳng cấp quốc tế để đưa sản phẩm thâm nhập thị trường Châu Âu, Mỹ...

Qua thời kỳ chòi đạp để phá thế bí cho cây dừa từ việc đa dạng hoá sản phẩm, Bến Tre ráo riết đầu tư nâng cấp công nghệ chế biến dừa ngang tầm với các siêu cường quốc về dừa của thế giới. Có lẽ, đó là con đường duy nhất chọn hướng thăng hoa, không chỉ đối với cây dừa Bến Tre mà còn là sự gợi mở lối ra cho các loại cây trái khác trên đất đồng bằng này.

Ngộ độc đạo đức

Vì lợi nhuận, bà hàng giò chả nhuộm phẩm màu, cho hàn the vào thực phẩm. Người người ăn hàng của bà bị đau bụng, bệnh viện kê đơn “ngộ độc thực phẩm”. Bác sỹ, dược sỹ biết thừa thuốc có chất gây nghiện, nguy hại đến tính mạng con người, nhưng vì tiền, vẫn bán… Họ được kê đơn là “ngộ độc đạo đức nghề nghiệp”
Con người muốn tồn tại trước hết phải có cái ăn, cái mặc rồi mới nói đến các mối quan hệ xã hội khác. Cái ăn là vấn đề hàng đầu, là nhu cầu tất yếu để con người tồn tại và phát triển. Chính nhu cầu tất yếu này, mà hiện nay không ít người vì đồng tiền mà làm mất đi đạo đức lương tâm sẵn sàng tiêm, tưới, pha trộn... hóa chất có tính độc hại trực tiếp vào thực phẩm, đem bán cho người tiêu dùng.

Ngoài ngộ độc thực phẩm còn có một loại ngộ độc khác mà dư luận xã hội đang lên án là ngộ độc “đạo đức nghề nghiệp” của không ít người được đào tạo qua trường lớp hẳn hoi trong các lĩnh vực kinh doanh mua bán dược phẩm, khám chữa bệnh của y bác sĩ, bào chữa của luật sư, giảng dạy của thầy, cô giáo... đã góp phần làm cho nhiều người ngộ độc, “tiền mất tật mang”.

Ngộ độc thực phẩm có thể do một số người sản xuất chưa nhận thức được tính độc hại của hóa chất sử dụng trong nuôi trồng, chế biến thực phẩm, nhưng ngộ độc về “đạo đức nghề nghiệp” chắc chắn do một số người có học thức, có giấy phép hành nghề, nhận thức được hậu quả có thể xảy ra, biết được tình trạng tâm lý của những người phải lệ thuộc vào sự quyết định của mình nhưng vì đồng tiền, vì lợi ích riêng, họ vẫn làm, lạnh lùng trên sự đau khổ, thiếu thốn, chết chóc của người khác. Chính những hành vi thiếu đạo đức của số người có nghề nghiệp đã làm cho nhiều người bất bình và dư luận xã hội đang lên án quyết liệt. Thế nhưng, sự ngộ độc về “đạo đức nghề nghiệp”cứ tăng dần lên trong xã hội.

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường phát triển đi lên, đạo đức của một số người có ngành nghề lại đi xuống; sự phân hóa giàu nghèo có khoảng cách ngày càng xa, giá trị đạo đức và giá trị đồng tiền đang giành giựt nhau chỗ đứng trong cuộc sống của mỗi con người, và hiện nay không ít người đã chọn đồng tiền hơn đạo đức. Họ sống ung dung trên nhung lụa, quay lưng lại với quá khứ. Đến lúc chúng ta phải xem lại đạo đức và học lại đạo đức “thương người như thể thương thân”. Hãy sống thật và nói thật, mình vì mọi người, mọi người vì mình, tạo nên tình thương trong cộng đồng xã hội