Rộn rịp đón lũ về

Lâm Điền
Mới trung tuần tháng 6, nước hãy còn hậm hực dưới lòng sâu vậy mà cả một vùng ven sông Tiền đã nổi lên tiếng cưa, tiếng đục, tiếng bào, tiếng gọi nhau í ới của một không gian chật ních công việc. Hơn một tháng qua, làng đóng xuồng ở xã Mỹ Hiệp (Chợ Mới- An Giang) như nhà xưởng khổng lồ bước vào thời vụ...

Đến hẹn lại lên
Mặc dù đã cố gắng đến sớm hơn kế hoạch, nhưng khi đặt chân lên Mỹ Hiệp tôi có cảm giác như mình đã quá muộn để tận mắt nhìn thấy hình ảnh xuất phát của làng nghề truyền thống. Anh Chiến, Chủ tịch UBND xã Mỹ Hiệp cho biết: "Trên 100 cơ sở đóng xuồng ở ấp Tây Thượng đã "vào vụ" từ hơn tháng nay rồi".
Không phải là người mê tín, nhưng quả thật là giữa tên người hướng đạo và làng nghề lại có sự trùng hợp rất lạ. Sau một ngày theo chân anh Phạm Văn Chạy, Phó Chủ tịch UBMTTQ xã Mỹ Hiệp, tôi lại tiếp tục chứng kiến hình ảnh, âm thanh của cái cảnh nhà nhà, người người chạy... đua với việc đóng xuồng. Không chỉ có cánh mày râu mà cả phụ nữ, người già, trẻ em đều quay tít theo vòng xoáy của công việc.
Sau một hồi tìm cách len mình, anh Lê Xuân Quý, Chủ tịch Nghiệp đoàn đóng xuồng xã Mỹ Hiệp mới thoát khỏi vòng vây của những dãy xuồng chất vun cao xung quanh nhà. Như sợ phí phạm thời gian, anh Quý đi ngay vào câu chuyện: "Hơn tháng nay cả nhà tôi tối mặt tối mũi với chuyện đóng xuồng. Tôi uốn be, ráp mối, vợ thì bào xổ. Ngay cả thằng con trai 8 tuổi cũng được tận dụng vào việc đóng bửng mà vẫn không làm kịp số lượng đặt hàng nên phải thuê người làm tiếp". Tôi đưa mắt đếm thử,  tất cả có đến 40 chiếc xuồng hoàn chỉnh vây kín khu vực sản xuất của anh Quý. Dường như đọc được ý nghĩ của tôi, chị  Năm Nhanh, Phó Bí thư Chi bộ ấp Tây Thượng đã lẹ làng lên tiếng: "Chú Quý nói thật đó, không phải ế ẩm gì đâu bởi ở đây ngày nào lái cũng lùng sục từ đầu trên lên xóm dưới, hễ làm ra cái nào là họ mua hết như tôm tươi". Đang ngồi tiếp chuỵên với chúng tôi thì anh Đặng Văn Cu, chủ doanh nghiệp đóng xuồng ghe Đặng Thành nhận được thông tin có chủ ghe bên Đồng Tháp đặt hàng gấp. Không một phút chần chừ, anh Cu dứt khoát: Nói với người ta thông cảm đến chỗ khác hôm nay kẹt làm xuồng để giao về Cà Mau rồi.
Anh Chạy cho biết: Hiện nay bình quân mỗi cơ sở có 5 lao động tham gia hoàn thành từ 3-5 chiếc xuồng/ngày. Cá biệt có cơ sở kiêm đóng ghe lớn như doanh nghiệp Đặng Thành mỗi ngày có ít nhất 30 lao động làm việc. Tới đây, khi bước vào tháng 7, nước bắt đầu "nhảy khỏi bờ"  tất cả con số này sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Chữ tài liền với chữ tâm
Anh Quý cho biết gia đình anh đã có 3 đời làm nghề đóng xuồng, nhưng so với ông nội và cha anh thì đến đời anh, làng nghề đóng xuồng ở Mỹ Hiệp mới thật sự ăn nên làm ra. Xuồng ở đây làm ra được khắp nơi tìm đến đặt mua. Sẽ không công bằng nếu không nhắc đến công sức xây dựng thương hiệu cho làng xuồng Mỹ Hiệp của những người thợ tiền bối như nội của anh Quý, nhưng có một sự thật không thể chối cãi là chất lượng xuồng ở đây không ngừng được nâng cao theo thời gian và sự sáng tạo của những người thợ tài hoa. Anh Chiến khẳng định: Ngoại trừ trường hợp người đặt hàng định sẵn loại gỗ, toàn bộ xuồng ở Mỹ Hiệp đều được đóng bằng gỗ sao, một thứ cây có khả năng vững bền với nước, vì vậy xuồng ở đây có thể xài lâu gấp vài ba lần so với các nơi khác.
Theo các bậc lão làng trong nghề đóng xuồng, điều quan trọng khiến cho người tiêu dùng từ Cà Mau, Vĩnh Long, Đồng Tháp... không ngại đường xa tìm đến Mỹ Hiệp để mua xuồng ở đây về đi lại trong mùa lũ lụt là giá bán bình dân, nhưng chất lượng lại thuộc loại cao cấp. Anh Quý giải thích: Vẫn kích cở truyền thống (dài 5m, rộng 1,1m), nhưng chúng tôi thiết kế phần mũi thon lại, và cơ cấu tỷ lệ  độ dầy của ván dưới lường mỏng hơn ván be trên (01 phân và 1,2 phân) nên xuồng vừa nhẹ bơi lại vừa vững vàng trước sóng gió so với các loại xuồng có cùng cỡ ở nơi khác đóng". Đặc biệt những năm gần đây, qua thực tế làm xuồng cho hộ nghèo theo đơn đặt hàng của nhiều cơ quan nhà nước, những người thợ ở đây đã sáng tạo ra kết cấu mở trên cái nền chung để tất cả mọi người nhận được xuồng đều có thể cảm thấy thoải mái trong sử dụng. Anh Quý cho biết: "Người câu, lưới cá thì thích loại xuồng có bửng, nhưng người chở rau thì lại thích để trống và để vừa lòng khách, chúng tôi đã thiết kế ra chiếc bửng "giả", có thể dễ dàng tháo ra và gắn vào". Không chỉ dừng lại với việc sáng tạo nâng cao chất lượng sản phẩm mà những người thợ đóng xuồng nơi  đây cũng không ngừng dồn sức đầu tư nghiên cứu tìm cách hạ giá thành sản xuất để nâng cao tính cạnh tranh. Theo tính toán, so với xuồng cùng loại, giá bán ở Mỹ Hiệp thấp hơn các nơi khác bình quân 10%.  Anh Đặng Văn Cu, "bật mí": "Một trong những bí quyết ở đây là cưa vòng theo thế cong của cây trong công đoạn xẻ gỗ". Với kỹ thuật cưa này những người thợ tài hoa nơi đây có thể điều khiển mọi thế cây, dù cong queo đến mấy cũng sẵn sàng cho ra những tấm ván nguyên vẹn. Và vì vậy họ có thể mua cây "xấu" với giá rẻ để cắt thành những tấm gỗ "tốt" để hạ giá thành.
Tính toán trong kinh doanh là vậy, nhưng với  các cuộc vận động từ thiện xã hội thì luôn hào phóng, có cơ sở Đặng Thành đóng góp đến bạc triệu. Riêng những cơ sở gia nhập nghiệp đoàn, tinh thần tương thân, tương ái càng khắn khít hơn. Anh Quý nói: "Năm trước trong nhóm vay từ nguồn giải quyết việc làm, có một trường hợp vì đau ốm mà không thể trả được vốn, sau khi nghe tôi phát động các cơ sở đã nhất trí đóng góp để trả thay số tiền trị giá 10 chiếc xuồng (5 triệu đồng)".    
Thời gian lưu lại tại đây, điều mà tôi nhận ra thế đứng của làng đóng xuồng Mỹ Hiệp, không chỉ là những sản phẩm chất lượng cao, giá thành hạ mà còn là sự sẻ chia lợi nhuận không chỉ cho đồng nghiệp, mà cho cả cộng đồng dân cư vùng lũ.

Thành lập Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau

Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 142/2003/QĐ-TTg chuyển khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) Đất Mũi (huyện Ngọc Hiển) thành Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau (VQGMCM) trong hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam. Ông Nguyễn Quốc Việt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cho biết:
VQGMCM có diện tích 41.862ha nằm trên địa bàn 3 xã Đất Mũi, Viên An và Đất Mới (huyện Ngọc Hiển), trong đó diện tích đất liền là 15.862ha, phần ven biển là 26.600ha. Phân khu trên đất liền gồm: Khu bảo vệ nghiêm ngặt 12.203ha (thuộc tiểu khu 2 và tiểu khu 3); khu phục hồi sinh thái 2.859ha (tiểu khu 1 và tiểu khu 4) và khu hành chánh dịch vụ. Phần phân khu chức năng trên biển tính từ mép bờ biển phía Tây ra biển, có chức năng bảo tồn tài nguyên sinh vật biển; hệ sinh thái ven bờ; duy trì, nghiên cứu quá trình địa mạo và sinh thái tự nhiên.
Mục tiêu chuyển KBTTN Đất Mũi thành VQGMCM là bảo tồn lâu dài mẫu chuẩn sinh thái có tầm quan trọng cấp quốc gia, khu vực và thế giới trên cơ sở các giải pháp khoa học, kinh tế,... để bảo vệ hệ sinh thái trong quá trình diễn thế tự nhiên. Bên cạnh đó, hoạt động tham quan du lịch sinh thái, hợp tác quốc tế sẽ được kết hợp nhằm phát huy thế mạnh, kéo du khách về vùng đất cực Nam của Tổ quốc. Để thực hiện mục tiêu, việc xây dựng cơ cấu xã hội nghề vùng đệm phải ổn định và bền vững, nâng cao lợi ích kinh tế cho người dân trong khu vực. Trước mắt, UBND tỉnh - cơ quan trực tiếp quản lý - lập dự án đầu tư xây dựng và phát triển VQGMCM để tiến hành củng cố, phát triển và sử dụng bền vững tài nguyên vùng đất ngập nước này.

Uyên Tâm thực hiện